بيش از هزار هکتار از زمين هاي اسفراين در سال هاي اخير زير کشت محصول پسته رفته است و فعالان زيادي در اين عرصه با استفاده از تجربيات کارشناسان و محققان شهرهاي پسته خيز ايران مانند رفسنجان، مشغول به فعاليت هستند. اگر چه براساس بازديدها و بررسي هاي انجام شده کارشناسان، اين منطقه مستعد کشت محصول پسته است اما نا آشنايي کشاورزان با نوع کشت و مبارزه با آفات و هم چنين کمبود امکانات لازم باعث بروز مشکلاتي شده است. فعالان اين عرصه، خواستار توجه و آموزش هاي لازم براي کشت و توسعه اين محصول در اين شهرستان هستند و ايجاد انجمن حمايت از پسته در خراسان شمالي را يکي از راهکارهاي حمايتي مي دانند. در اين باره يکي از پسته کاران که مدتي است در اين عرصه فعاليت دارد، مي گويد: شهرستان اسفراين از نظر شرايط آب و هوايي بهترين منطقه براي پسته کاري است و بايد اين قابليت به فرصت تبديل شود. وي مي افزايد: اگر چه اين منطقه بکر و مستعد براي پسته کاري است اما به دليل نبود ماشين آلات کشاورزي مخصوص در اين زمينه و نبود دانش کافي کشت پسته، تاکنون کشت هاي مناسب و در حد مطلوب انجام نگرفته است. وي با بيان اين که براي حفظ اين محصول به برخي سموم دفع آفات نياز است، خاطر نشان مي کند: هم اکنون سمومي که براي اين محصول ارائه مي شود، مطلوب نيست و به همين دليل مبارزه به طور کامل انجام نمي شود.«ذوالفقاري» يکي ديگر از پسته کاران نيز در اين باره مي گويد: اکنون که پسته کاري در اين منطقه رونق گرفته است نبايد فقط سطح زير کشت را افزايش دهيم بلکه بايد کيفيت محصول را در اولويت قرار دهيم.وي خاطر نشان مي کند: از آن جايي که هنوز کشاورزان منطقه دانش کافي در زمينه کشت اين محصول ندارند، به راهنمايي و اطلاع رساني دست اندرکاران بخش کشاورزي نياز است تا به اين طريق کيفيت و کميت اين محصول نيز افزايش يابد. دکتر «اسماعيلي» که خود را به عنوان نخستين پسته کار در شهرستان اسفراين معرفي مي کند، مي گويد: طي تحقيقاتي که براي کشت پسته انجام داده ام، اسفراين بهترين منطقه براي کشت پسته است و با وجود مشکلاتي که وجود دارد اگر آموزش ها به موقع و کافي ارائه شود اين شهرستان در 20 سال آينده از بهترين مناطق پسته خيز کشور خواهد شد.وي اظهار مي دارد: اکنون قبل از هر فعاليتي بايد آموزش هاي لازم براي کشت و پرورش اين محصول ارائه شود، زيرا در زمان انتقال پيوندها از رفسنجان، به دليل اطلاعات ناکافي، امراضي به همراه برگ ها به اين منطقه منتقل مي شود که کشاورزان در اين عرصه خسارات زيادي را متحمل مي شوند.وي تصريح مي کند: براي مقابله با اين امراض، جهاد کشاورزي سمومي با ماده مؤثر ناکافي تحويل مي داد که متأسفانه در از بين بردن امراض، تأثيري نداشت و اين مسئله نيز خسارات زيادي را به پسته کاران وارد کرد.
به گفته وي، با وجود تنگناهاي زياد، مسائل مالي و حتي نبود ماشين آلات مکانيزه، براي توسعه کشت اين محصول تلاش مي کنيم اما در مورد مسائل کارگري بايد چاره اي اساسي انديشيده شود.«عليزاده» يکي ديگر از پسته کاران اسفراين هم مي گويد: از آن جايي که امراض وارده به باغ هاي پسته تا 2 سال محصول را از بين مي برد بايد به گونه اي مبارزه با امراض انجام شود که کشاورزان دچار چنين مشکلاتي نشوند.فرماندار اسفراين نيز در اين باره مي گويد: هم اکنون هزار و 400 هکتار از زمين هاي اين شهرستان زير کشت محصول پسته است که هزار هکتار در منطقه بام و 400 هکتار در بخش مرکزي است. «محمدزاده» اظهار مي دارد: با تشکيل انجمن حمايت از پسته کاران، نمي توانيم يک مرکز تحقيقات پسته در شهرستان ايجاد کنيم.
وي مي افزايد: اکنون که زمين و آب براي کشت اين محصول در اختيار داريم، بايد از فرصت ها به خوبي استفاده کنيم.مدير امور باغباني سازمان جهاد کشاورزي خراسان شمالي نيز آماري متفاوت از کشت پسته در اسفراين ارائه مي دهد و با بيان اين که 950 هکتار از زمين هاي اسفراين، زير کشت محصول پسته است، مي گويد: از اين ميزان سطح زير کشت، 60 درصد هنوز به مرحله باردهي نرسيده است اما از 40 درصد ديگر آن براساس پيش بيني هاي انجام شده 570 تن محصول توليد خواهد شد.وي کله قوچي، اوحدي، احمد آقايي و اکبري را از ارقام عمده پسته کشت شده در منطقه اسفراين ذکر مي کند و مي افزايد: هم اکنون توسعه سطح زير کشت محصول پسته براساس برنامه هاي آموزشي و ترويجي انجام مي شود که در نظر داريم بخش آموزش و موارد فني کشت اين محصول همواره ادامه داشته باشد.به گفته «نامور» طي بازديد محقق و کارشناس عمده پسته کشور، ظرفيت ها و استعدادهاي منطقه شناسايي و بررسي شد و بر همين اساس در نظر داريم 2 کارگاه آموزشي در زمينه پسته در استان برگزار کنيم.وي با اظهار اين که پسته کاري در استان ابتدا از شهرستان جاجرم شروع شد، تصريح مي کند: اکنون کارگاهي براي فرآوري پسته خريداري و در منطقه جاجرم مستقر شده که ظرفيت آن، پاسخ گوي استان است.
نامور خاطر نشان مي کند: با بازديد و بررسي کارشناسان و محققان کشوري در منطقه و تأييد استعداد منطقه براي توليد پسته، مي توانيم به عنوان عضو انجمن پسته کشور محسوب شويم.وي اضافه مي کند: اکنون براي توسعه سيستم هاي آبياري و احداث باغ پسته تسهيلاتي در اختيار کشاورزان قرار مي گيرد:92/5/31