کرمان -91/8/7 -خبرگزاری مهر: کم آبی شدید و خشکسالی در پانزدهمین سال خود در کرمان به مهمترین چالش این استان تبدیل شده است. این درحالیست که تا کنون راهکار مشخصی برای حل این مشکل تعیین نشده و هر سال از حجم آبهای در دسترس کرمان کاسته می شود.
به گزارش خبرنگار مهر، مهمترین شغل اکثر مردم پهناورترین استان کشور کشاورزی است اما این درحالی است که آب که مهمترین نیاز کشاورزی است این روزها در کرمان کم یاب شده است. نکته دیگر اینکه براساس برنامه توسعه استان پایه توسعه استان کرمان کشاورزی است که هیچ تناسبی با شرایط کنونی این استان ندارد.
هر چند کرمان با وجود کمبود آب همچنان جایگاه خود را در زمینه تولید محصولات کشاورزی حفظ کرده است اما این امر مدیون استفاده بیش از حد از منابع آب زیر زمینی در استان کرمان است و این امر موجب کاهش شدید سطح آبهای زیر سطحی در استان کرمان شده است. در نتیجه آب بسیاری از چاهها، شور و یا خشک شده است و هر روز نیز مزارع بیشتری با کمبود آب مواجه می شوند. این درحالی است که حتی باروری ابرها هم در کرمان جواب نداده است و اسب خشکسالی در دشتهای کرمان همچنان می تازد و قربانی می گیرد. در سال جاری نیز کرمان از متوسط بارندگی کشور فاصله قابل توجهی دارد و حتی به متوسط بارندگی دراز مدت استان نیز نزدیک نشده است.
آب مهمترین نیاز استان کرمان است و به همین دلیل اکثر مسئولان کشوری که وارد استان کرمان می شوند اولین وعده ای که به مردم کرمان می دهند حل مشکل آب استان است. حال این آب را از خلیج فارس، دریای عمان، تاجیسکتان و یا از کارون تهیه کنند. هر چند طی سالهای اخیر طرحهای بزرگی در راستای انتقال آب در کشور مطرح می شوند اما برخی عقیده دارند این طرحهای بزرگ بیشتر به سنگ بزرگی برای نزدن محسوب می شوند تا راهکاری اساسی برای رفع خشکسالی در کشور، یک آمار سرانگشتی نشان می دهد که آب موجود در کشور به طرز اعجاب آوری در حال هدر رفتن است.
بیش از 90 درصد آب موجود استحصالی در واقع صرف کشاورزی می شود اما در همین بخش به دلیل آبیاری های غرقابی، بخش اعظمی از آب تبخیر و یا بار دیگر به سفره های آب زیر زمینی باز می گردد. در نهایت بیش از 70 درصد این آب هدر می رود. این دقیقا چرخه ای است که در استان کرمان هر روز در حال تکرار شدن است و بخش قابل توجهی از آب موجود در استان بدون اینکه جایگزین شود هدر می رود.
در این میان باید هر چه سریعتر در خصوص توسعه آبیاری مکانیزه در استان کرمان اقدام شود اما این طرحها نیز در بسیاری از دشتهای استراتژیک استان کرمان نیز که کشاورزی در آنها رونق دارد دیگر قابل اجرا نیست زیرا برداشت آب آنچنان شدت گرفته که درصد شوری آبهای زیر زمینی را افزایش داده و دیگر قابلیت آبیاری مکانیزه را ندارد.
با این وجود به نظر می رسد همچنان طرحها و وعده های حل مشکل آب استان کرمان مطرح می شود و جلسات پشت سر هم برگزار می شود اما عملا چاره ای برای رفع مشکل بی آبی بزرگترین استان کشور پیدا نمی شود.
مسئولان با اشاره به تسهیلاتی که در اختیار کشاورزان گذاشته شده است تنها راه حل مشکل کرمان را در مدیریت مصرف آب و مکانیزه کردن آن می دانند اما از سوی دیگر خرده مالکی، مشکلات ارائه تسهیلات بانکی و فقدان نقدینگی در کشاورزان خرده مالک، امکان ورود این کشاورزان را سلب کرده است.
با این وجود معاون رئیس جمهور در جلسه راهبردی استان کرمان که در راستای رفع مشکلات استان و ارائه راهکارهای توسعه ای تشکیل شد بار دیگر بر مدیریت مصرف آب تاکید کرد. به نظر می رسد محمدرضا رحیمی نیز چاره کار را در اجرای طرحهای مکانیزه آبیاری دیده است و بودجه قابل توجهی نیز در این راستا تخصیص یافته که باید دید با گذر زمان این اعتبار چه زمانی عملا در اختیار کشاورزان قرار می گیرد و می تواند در زمینه رفع مشکل بی آبی در استان کرمان تاثیر گذار باشد.
وی در جمع خبرنگاران از آماده شدن یک طرح جامع برای حل مشکل تامین آب در استان کرمان خبر داد و گفت طرحهای مختلف تامین آب در ستاد راهبری استان کرمان مورد بررسی قرار گرفته است که امیدواریم با اجرایی شدن آنها مشکل بی آبی حل شود. رحیمی طرحهای انتقال آب از مناطق دیگر را نیز مطرح کرد و گفت: در این خصوص وزارت نیرو عهده دار کار شده است. اما باز هم آنچه که از صحبتهای معاون رئیس جمهور مشخص بود آن بود که قرار است وزرات نیرو در این خصوص بررسی و مطالعه کند!
معاون رئیس جمهور از اختصاص 200 میلیارد تومان برای طرحهای آبیاری مکانیزه خبر داد و صرفه جویی و مدیریت مصرف آب را در این راستا راهگشا دانست.
اسماعیل نجار، استاندار کرمان نیز در خصوص وضعیت آب استان کرمان در جمع خبرنگاران گفت: تامین آب شرب، کشاورزی و صنعت استان کرمان از دغدغههای جدی مدیریت استان است که خوشبختانه در این سفر زمینه مناسبی برای اجرایی و عملیاتی شدن طرحهای تامین آب فراهم شد و با حمایت دولت و مجلس شورای اسلامی امکان حل این معضل به وجود خواهد آمد.
اما آخرین اظهار نظر رئیس سازمان جهاد کشاورزی کرمان نیز در خصوص خشکسالی نشان دهنده وضعیت نامطلوب تامین آب است. وی با اشاره به وجود یک سوم باغهای کشور در کرمان گفت: خشکسالی و کمبود آب باغهای کرمان به خصوص کشتزارهای پسته را تهدید می کند.
رئیس سازمان ادامه داد: افزایش سختی آب و کاهش روزافزون سطح آب دشت های کرمان و هجوم آب های شور زیرسطحی به منابع آب شیرین از خطراتی است که این صنعت را تهدید می کند.
ملایی گفت: در این شرایط، میزان قابل توجهی از باغ های پسته دشت های کرمان در حال خشک شدن هستند و ادامه خشکسالی های سال های اخیر کرمان این پدیده را به سونامی پسته استان کرمان تبدیل کرده است.
وی افزود: برای رفع کم آبی و جلوگیری از خشک شدن باغات پسته، استفاده بهینه از آبها ضروری است و ضمن اجرای طرحهای آبیاری قطره ای، بحث پوشش دار نمودن مسیر انتقال آب به باغات هم مد نظر است که با تامین اعتبار و اجرایی شدن طرح های یاد شده شاهد رونق کشاورزی منطقه به ویژه پسته خواهیم بود.
91/8/7